Bilmeceler de atasözler gibi içlerinde barındırdıkları teşbihler, mecazlar ve dolaylı anlatım öğeleri ile bir dilin edebi yönünü en açık şekilde ortaya koyarlar. Eskiden yöremizde çocukların birbirlerine sordukları bilmeceler vardı. Bu bilmeceler genellikle Tiştakî min heye...... diye başlardı. Bir diğer türü de "Molko min té té quncî olî Férat..........." diye başlar ve bir aile sorulurdu. Sorulmak istenen ailenin birey sayısı cinsiyetleri ile birlikte ip ucu olarak verilir. Örneğin "Molko min té té quncî olî Férat çor lowik sé kaçik?" Burada sorulan üç kız ve dört erkekli bir ailedir. Aşağıda yine Babaannemden derlediğim birkaç tane bilmece var. Eğer sizinde bildikleriniz varsa gönderebilirsiniz.
Not; Kürtçe alfabesindeki farklılıklar;
Ê (é)-------- Türkçe deki e ile i arasında bir ses.
İ (i)--------- Türkçe deki I (ı) sesinin aynısı.
Î (î)--------- Türkçe deki İ (i) sesinin aynısı.
Û (û)------ Türkçe deki U ile Ü arasında bir ses.
W (w)----- İngilizce deki W sesinin aynısı.
X (x)------ Türkçe de belirgin değil ama arapça kökenli kelimlerdeki H harfinden daha sertçe bir gırtlak ünsüzü.
1. Tiştakî min heye şave buke bî ru papüka? ( Nîvin)
2. Tiştekî min heye ji vir riz, heta Xalabe tîz? (Mîrî)
3. Glüko mü bi havodo? (Xortim)
4. Tiştekî min heye nav mina navî tazi toponî mîna topono xîştiro? (Tarozi)
5. Tiştekî min heye li vir xîşt li arde din quna xwe almoşt? (Şijing)
6. Tiştekî min heye li xanî malé bé ru bé dardaye? ( Pistîk)
7. Tiştekî min heye lé ro digare digare, li şev te davi xwe jev dike dadiste? (Maros)
8. Tiştekî min heye bé digare bé şavî xwé qürin? ( Çuçik)
9. Tiştekî min heye li ave dixim naşke, li arde dixim dişke? (Eq)
10. Tiştekî min heye sarî minî mara qunî minî qunî tuccora? (Şîşe lombo)
11. Tiştekî min heye mange sor şak ber jur? (Maşk)
12. Tiştekî min heye buço şîqin di hewşü kin? (muj)
13. Xangaka min heye serî xwe tiji raşk? (Ecir)
Berhevker; Oguz Berk
Çavkani; Ayşe Berk (Babaannem)
Yayınlama 2004-05-11 16:39:04
7384 kez okundu.
Copyright © by Zincirlikuyu.net
Tüm Hakları Saklıdır.
[ Geri Dön ]
| 
